Εισαγωγή
Ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που συχνά αναπτύσσεται ύπουλα, δίχως εμφανή ή κραυγαλέα συμπτώματα στα αρχικά του στάδια. Πολλές μορφές κακοήθους νεοπλασίας δεν επιφέρουν έντονα συμπτώματα παρά μόνον αφού φτάσουν σε προχωρημένο στάδιο ή ακόμα και αφού έχουν υποστεί μετάσταση, οπότε και η αντιμετώπισή τους καθίσταται ιδιαίτερα δυσχερής ή, σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμη και ανέφικτη.
Υπάρχει, ωστόσο, τρόπος να βοηθήσουμε τον οργανισμό μας να προστατευτεί από ένα τέτοιο ενδεχόμενο: η παγκόσμια ιατρική κοινότητα έχει δημοσιεύσει εισηγήσεις για προληπτικές εξετάσεις που, εφόσον εφαρμοστούν, είναι σε θέση να αποτρέψουν μια καθυστερημένη χρονικά διάγνωση καρκίνου. Η αξία της έγκαιρης διάγνωσης για την επιτυχή αντιμετώπιση του καρκίνου είναι κεφαλαιώδης και η συνεπής διενέργεια των προληπτικών αυτών εξετάσεων μπορεί να αποδειχτεί ζωτικής σημασίας για εμάς και την οικογένειά μας.
Το προκείμενο άρθρο στόχο έχει να παρουσιάσει το σύνολο των εισηγήσεων αυτών. Ας υπογραμμιστεί πως οι κατευθυντήριες αρχές και προτάσεις που ακολουθούν αφορούν τους πάντες, ακόμη και εκείνους που δεν ανήκουν σε ομάδες υψηλής επικινδυνότητας εμφάνισης καρκίνου ή που δεν έχουν εντοπίσει ως τώρα κάποια ανησυχητική ένδειξη ή σύμπτωμα. Από την άλλη, αν κάποιο άτομο έχει ακολουθήσει επιτυχώς τις εν λόγω εισηγήσεις δίχως να διαπιστωθεί κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα, οφείλει να συμβουλευτεί εκ νέου το γιατρό του σε περίπτωση που προκύψει κάποια ενόχληση ή σχετικό σύμπτωμα στον οργανισμό του. Συμπτώματα καρκίνου.
Εισηγήσεις Προληπτικών εξετάσεων
Άνδρες
PSA (μέτρηση προστατικού αντιγόνου)
Η εξέταση PSA είναι ένα είδος αιματολογικής εξέτασης που προσδιορίζει την τιμή ενός ενζύμου του προστάτη και είναι ικανή να αποκαλύψει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων στον εν λόγω αδένα. Άνδρες άνω των 50 οφείλουν να την πραγματοποιούν σε ετήσια βάση, ενώ άτομα με βεβαρημένο ιστορικό είναι καλό να την κάνουν από τα 40 τους.
Γυναίκες
Επισκόπηση του Μαστού
Όλες οι γυναίκες οφείλουν να είναι εξοικειωμένες με το σχήμα και τη γενικότερη μορφολογία του στήθους τους, και να είναι σε θέση να εντοπίσουν οποιαδήποτε αλλοίωση ή μεταβολή που μπορεί να υποδηλώνει την ανάπτυξη όγκου στο μαστό. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την τακτική και συστηματική επισκόπηση του στήθους από την ίδια τη γυναίκα. Οι γιατροί συστήνουν την τακτική αυτοεξέταση των μαστών σε όλες τις γυναίκες άνω των 20 ετών ως εξαίρετο συμπλήρωμα, αλλά όχι υποκατάστατο, των εξετάσεων που αφορούν στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού. Η συνήθεια αυτή δεν πρέπει να διακόπτεται ούτε κατά την εγκυμοσύνη, ούτε μετά την εμμηνόπαυση. Η αυτοεξέταση των μαστών είναι εύκολη, σύντομη και, το σπουδαιότερο, ζωτικής σημασίας.
Η τεχνική της αυτοεξέτασης είναι σχετικά απλή, ανέξοδη και τελείως ανώδυνη. Είναι καλό να λαμβάνει χώρα 5 με 7 ημέρες μετά την έμμηνο ρύση, οπότε το στήθος δεν είναι πρησμένο ή ευαίσθητο. Οι γυναίκες που έχουν περάσει την εμμηνόπαυση μπορούν να την εφαρμόζουν την ίδια περίπου μέρα κάθε μήνα.
Περιλαμβάνει 2 στάδια ελέγχου:
Α. Αρχικά, ο έλεγχος διενεργείται σε όρθια θέση, ενώπιον καθρέφτη ικανού να παράσχει εικόνα του συνόλου του στήθους. Η γυναίκα λαμβάνει διαδοχικά τρεις διαφορετικές στάσεις, εξετάζοντας οπτικά και πολύ προσεκτικά την εμφάνιση των μαστών ξεχωριστά και ως σύνολο.
- όρθια φυσική στάση
- όρθια στάση με τα χέρια ενωμένα πίσω από το κεφάλι και με μια μικρή κλίση προς τα εμπρός
- όρθια στάση με τα χέρια στη λεκάνη και σύσφιξη των θωρακικών μυών
- όρθια στάση και άσκηση πίεσης και έλξης σε κάθε θηλή με τα δάχτυλα του αντίθετου χεριού.
Μεταβολές ή αλλοιώσεις που δεν είχαν παρατηρηθεί στο παρελθόν οφείλουν να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής. Εξετάστε τη συμμετρία των μαστών, το χρώμα τους, την ποιότητα του δέρματος, την κατάσταση της θηλής. Οποιαδήποτε εξογκώματα, εξανθήματα, έλξη του δέρματος ή της θηλής προς το εσωτερικό του μαστού, μειωμένη κινητικότητα της θηλής, ερυθρότητα ή εκκρίσεις υγρών από τη θηλή θα πρέπει να σας υποκινήσουν να ζητήσετε άμεσα ιατρική συμβουλή. Είναι πολύ πιθανό η ύπαρξη των συμπτωμάτων αυτών να σχετίζεται με κάποια παθογένεια άσχετη με τον καρκίνο, αλλά μόνο η επίσκεψη στο γιατρό μπορεί να το επιβεβαιώσει αυτό.
Β. Ο έλεγχος συνεχίζεται σε ύπτια θέση. Η γυναίκα ξαπλώνει με το ένα χέρι πίσω από το κεφάλι και ψηλαφίζει διαδοχικά και σχολαστικά τους μαστούς της. Είναι καλό να υπάρχει ένα μικρό και μαλακό έρεισμα, όπως ένα μικρό μαξιλάρι, κάτω από τον ώμο του υπό εξέταση μαστού. Ο δεξιός μαστός θα πρέπει να ψηλαφίζεται από το αριστερό χέρι, και ο αριστερός από το δεξί.
Η ψηλάφηση διενεργείται με τα τρία κεντρικά δάκτυλα σε κυκλική ή γραμμική κίνηση και περιλαμβάνει όλο το μαστό, τη μασχάλη και την ενδιάμεση περιοχή. Μικρές διαδοχικές πιέσεις του μαστού προς τα κάτω σε συνδυασμό με τη ψηλάφηση μπορούν να αποκαλύψουν την ύπαρξη εξογκωμάτων, σκληρύνσεων ή επώδυνων σημείων, γεγονός που πρέπει να σας οδηγήσει κατευθείαν στο γιατρό για περαιτέρω κατεύθυνση.
Η συστηματική επισκόπηση της μορφολογίας και της φυσιολογίας των μαστών έχει αποδειχτεί ζωοσωτήρια για χιλιάδες γυναίκες που την εφαρμόζουν. Η τακτική εφαρμογή της δεν στοιχίζει τίποτα, ενώ η παράλειψή της μπορεί να στερήσει από μια γυναίκα ό, τι πολυτιμότερο έχει.
Πολλοί γιατροί συστήνουν τον ετήσιο έλεγχο των μαστών από τον ίδιο το γιατρό μία φορά το χρόνο για κάθε γυναίκα άνω των 20 ετών.
Μαστογραφία
Η μαστογραφία, δηλαδή η ακτινογραφική εξέταση των μαστών, είναι η εγκυρότερη διαγνωστική μέθοδος για τον καρκίνο του μαστού. Η διεθνής ιατρική κοινότητα συστήνει σε γυναίκες άνω των 35 να κάνουν τακτικά μαστογραφίες, ενώ σε όσες έχουν περάσει τα 40, ο ετήσιος έλεγχος θεωρείται επιβεβλημένος. Για γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό που περιλαμβάνει κρούσματα καρκίνου του μαστού η μαστογραφία πρέπει να περιλαμβάνεται στο ετήσιο πρόγραμμά τους ήδη από τα 25 τους χρόνια.
Κλινικές μαστικές εξετάσεις
Κλινικές εξετάσεις του μαστού οφείλουν να διενεργούνται ανά τριετία για γυναίκες άνω των είκοσι ετών, και ανά έτος για γυναίκες άνω των 40. Για γυναίκες με επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό οι κλινικές εξετάσεις συστήνονται ανά διετία από την ηλικία των είκοσι ετών (σε αυτές τις περιπτώσεις ο γιατρός θα κρίνει κατά πόσον και κάθε πότε είναι απαραίτητο να διενεργείται και μαγνητική τομογραφία).
Τεστ ΠΑΠ
Γυναίκες άνω των 21 ή άνω των 18 που είναι σεξουαλικά ενεργές οφείλουν να κάνουν το περιώνυμο τεστ «Παπ» μια φορά το χρόνο (ορισμένοι αντιπροτείνουν μία φορά ανά διετία).
Εξέταση HPV-DNA
Η εξέταση HPV-DNA είναι μια εξαιρετικά αξιόπιστη διαγνωστική μέθοδος κατά μολύνσεων που μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο στο τράχηλο της μήτρας. Αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα του τεστ ΠΑΠ και πρέπει να πραγματοποιείται σε ετήσια βάση για γυναίκες άνω των 21 καθώς και για κοπέλες άνω των 18 που είναι σεξουαλικά ενεργές.
Γενικά
Ορισμένες εξετάσεις είναι αναγκαίες τόσο για άντρες όσο και για γυναίκες.
Περιοδικός γενικός ιατρικός έλεγχος (check up)
Δυστυχώς, δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των γιατρών σχετικά με το τι πρέπει να περιλαμβάνει ο περιοδικός γενικός ιατρικός έλεγχος. Οι περισσότεροι συστήνουν τον επονομαζόμενο περιορισμένο check up το οποίο περιλαμβάνει: Γενική αίματος, ΤΚΕ ( καθίζηση), γενική ούρων, ουρία, σάκχαρο, ουρικό οξύ, χοληστερίνη, τριγλυκερίδια, ολικά λιπίδια, HDL (καλή χοληστερίνη), LDL (κακή χοληστερίνη). Παράλληλα, δεν υπάρχει ομοφωνία ούτε για την ηλικία κατά την οποία πρέπει να εκκινήσουν οι έλεγχοι αυτού του είδους. Ωστόσο, η πλειονότητα των ειδικών συμφωνούν πως όσοι έχουν περάσει την ηλικία των 40 οφείλουν να υποβάλλονται σε check up τουλάχιστον μία φορά το χρόνο. Φυσικά, άτομα με ιδιαίτερες περιστάσεις ή βεβαρυμμένο ιστορικό πρέπει να συμβουλευτούν το γιατρό τους για τη συχνότητα και τη φύση των εξετάσεων στις οποίες είναι ανάγκη να υποβάλλονται.
Ακτινογραφία Θώρακα
Η ετήσια διενέργεια ακτινογραφίας θώρακα συστήνεται για τους πρώην και εν ενεργεία καπνιστές άνω των 40 ετών.
Μικροσκοπική αιματολογική εξέταση κοπράνων
Συνιστάται η εξέταση αυτή σε ετήσια βάση για άτομα άνω των 40 ετών για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του παχέως εντέρου.
Ορθοσιγμοειδοσκόπηση - Βαριούχος υποκλυσμός - κολονοσκόπηση
Η Ορθοσιγμοειδοσκόπηση, η οποία διενεργείται με ένα ειδικό ενδοσκόπιο και συμβάλει στη διάγνωση καρκίνου στο έντερο, συνίσταται ανά πενταετία σε όσους έχουν περάσει τα 50. Την εξέταση αυτή μπορεί να υποκαταστήσει, και πάλι ανά πενταετία, ο βαριούχος υποκλυσμός ή η κολονοσκόπηση (ανά δεκαετία).
Εξοικείωση με τα συμπτώματα των κυριότερων μορφών καρκίνου
Η γνώση γύρω από τα συμπτώματα των κυριότερων μορφών καρκίνου μπορεί να αποδειχτεί ζωτικής σημασίας. Για περισσότερες πληροφορίες δείτε εδώ.
Επισήμανση
